Paarden trainen betekent paarden iets leren wat ze nog niet kennen. Zodra mensen op een paard willen gaan zitten begint de rij training van het paard.
 
In Andalusië (Esp) heeft met op basis van tradities een eigen cultuur en dito rijstijl die gebaseerd is op het praktisch gebruik van paaren. Deze rijstijl wordt al eeuwenlang van vader op zoon overgegeven en die behoort tot een van oudste rijstijlen in Europa.

Basis
De eerste fase is het paard wennen aan een ruiter op de rug. Voor paarden is het vaak angstig om een mens op de rug te dragen maar het is paarden aan te leren.
In het begin van de training van het paard wordt in de doma vaquera de mond gespaard. Het doel daarvan is om later een zachte mond te houden zodat het paard reageert op kleine signalen. 
De optomomg van een jong paard bestaat uit een hoofdstel met een speciale neusband waarop twee of drie ringen zitten. Deze neusband heet een serreta. 
Aan de twee buitenste ringen wordt een paar teugels bevestigd die dienen om het paard te helpen met het aanleren van de basisbesturing. 
Een losse neusband heet een serreta en wordt onder de neusriem bevestigd.

Bevestiging teugels aan de serreta

Aan het bit wordt een tweede paar teugels bevestigd, deze teugels worden in het begin zo min mogelijk gebruikt. De teugels aan het bit zijn er als het ware bij. 
Eerst moet het paard leren van tempo en richting te veranderen op minimale aanwijzingen van de ruiter. Het doel is om het paard makkelijk bestuurbaar te maken met zo min mogelijk teugelhulpen.
In de eerste fase van training wordt zo stapsgewijs geoefend met het eenhandig besturen van het paard.

De trainer dient zich bescheiden op te stellen, het paard moet nieuwe dingen leren en heeft daar zijn eigen tijd voor nodig. Een goede trainer ziet dat en houdt daarrekening mee.

Alle hulpen die de ruiter heeft kunnen worden ingezet en hebben als doel het paard in deze fase te helpen. Hulpen als de stem, een streling langs de hals of op de schoft, de benen van de ruiter, het gewicht en gewichtsverplaatsing maar ook het nemen van korte pauzes hebben een psychologisch effect op paarden.

Het meest belangrijke in deze fase is de vaak temperamentvolle paarden hun innerlijke rust te laten vinden. Deze rust is kenmerkend is voor deze rijstijl en die straks op het veldwerk van levensbelang kan zijn.

Silla Española
Bij jonge paarden die hun zwaartepunt nog niet in het midden hebben als de ruiter plaats neemt wordt vaak gebruik gemaak van het Silla Española.
In de eerste fase van training is het paard meer geneigd om het gewicht op de voorhand te dragen, dit is bij het rijden in het algemeen een aandachtspunt voor iedere ruiter om het paard te leren hoe hij op een verantwoorde wijze zich dient te bewegen.

Stapsgewijs zal het paard in de fase van training het zwaartepunt verplaatsen, en zal door de juiste training en het sterker maken van de rug de achterhand meer gaan dragen. In de doma vaquera is het de bedoeling dat het (werk)paard zijn gewicht verdeelt over de vier benen en zich bij de speciale oefeningen meer kan verzamelen.

Omdat de rug van het paard belast wordt met een zadel en ruiter is het van belang dat er geen pijn wordt veroorzaakt maar dat het zadel een ideale gewichtsverdeling heeft.
Bij het silla Española zijn de met wol en paardenhaar opgevulde kussens vaak van katoen gemaakt. Aanvankelijk was dit goedkoper dan leer en bijkomend voordeel is dat het minder gladde katoen voorkomt dat het zadel verschuift. 

Daarom wordt er meestal geen dekje onder het zadel gebruikt om de stabiliteit te behouden. Een dekje zou de functie en de werking van het linnen wegnemen.


Staartriem
Aan alle Spaanse zadels zit standaard een staartriem bevestigd. Deze staartriem zorgt er voor dat het zadel netjes op de juiste plek blijft wat een functie heeft bij de zo kenmerkende snelle oefeningen en bewegingen in de doma vaquera.
Bewegingen als het snelle wenden,het stoppen vanuit de volle galop maar ook vanuit stil staan weg kunnen galopperen helpen het zadel op de juiste plek te blijven liggen.
In andere rijstijlen zoals de doma classica (klassieke dressuur) zijn de oefeningen veel vloeiender en rustiger waardoor een staartriem niet altijd een functie heeft. 

Kussens
Het geheim van se Spaanse zadels is de zachte vulling van de kussens van deze zadels, de kussens worden gevuld met natuurlijke produkten zoals zuivere wol, katoen en paardenhaar opgevuld waardoor ventilatie mogelijk is en het zadel prettig op de paardenrug ligt. Een silla Española ligt bijna als een kussen op de paardenrug te liggen.
Let op dat de kussens niet bol staan en dat er genoeg ruimte is om het zadel te laten 'zakken'. Een hard opgevuld kussen is als daar ook een ruiter op gaat zitten als een hard blok voor het paard en is niet comfortabel. 

 
Model
Het Silla Española heeft aan de voor- en achterzijde een, van oorsprong, lederen kam. Deze zijn beide bedoeld om de ruiter stevig in het zadel te kunnen laten zitten bij de snelle bewegingen die horen bij het gebruik van de paarden in de doma vaquera.
Ook jonge paarden zijn wel eens geneigd om rare bewegingen te maken. Het zadel vangt deze bewegingen op en bieden de ruiter voldoende houvast en comfort.

Silla Potrera
Er is niet echt een verschil in model, het verschil tussen de zadels zit hem in de zitting van de ruiter. Bij het silla Potrera zijn de kammen wat meer beweeglijk, vooral aan de uiteinden. Het model van het zadel echter is gelijk. Het is aan de ruiter om te bepalen welke voorkeur hij heeft. De zadels zijn verkrijgbaar met kortere of langere zweetbladen.

Lamsvacht
Om het zadel (leer) te beschermen tegen de vaak brandende Spaanse zon, maar meer nog om de ruiter comfortabel te laten zitten zijn de zadels overtrokken met een losse lamsvacht. Onder de lamsvacht zit vaak een prachtig lederen zadel, soms deels van stevig suede.
De lamsvacht beschermt het leer tegen invloeden zoals de zon en regen waardoor het leer van het zadel mooi blijft. Deze losse vachten zijn gemakkelijk vervangbaar en zitten zeer aangenaam.

 Silla Potrera (Sayra Armenta)

Zodra het paard beter aan de hulpen staat zal ook de rug en de buik van het paard meer zijn ontwikkeld en krachtiger geworden. Deze eerste fase duurt circa een jaar. 

Silla Vaquera

Welk zadel wordt gebruikt bij het opleiden van een jong paard hangt af van het paard, de ruiter zijn voorkeur en van welke zadels ter beschikking zijn. Jonge paarden worden ook wel ingereden met het sila vaquera wat een fraaie gewichtsverdeling geeft over een groter deel van de rug van het paard.
Het silla vaquera wordt ook wel het 'herderszadel' genoemd omdat men van oudsher paarden, runderen, geiten en schapen ook wel hoedde vanaf de rug van een paard. 

In Nederland is men wat onwennig aan dit model zadel wat vaak komt omdat wij meergericht zijn op de Engelse rijstijl. Een tweede bezwaar is vaak dat men het gewicht bezwaarlijk vindt. 
Het gewicht, wat voornamelijk door de metalen stijgbeugels veroorzaakt wordt is voor een jong paard minder bezwaarlijk. Zolang het gewicht maar goed verdeeld wordt. Tegenwoordig zijn er ook plastic stijgbeugel te krijgen, en dat scheelt veel in gewicht.

Bij paarden met een korte rug, een zwakke rug of een nog smalle rug wordt om die reden vaker bij het inrijden gebruik gemaakt van het silla Española en als het paard meer volgroeid is gaat men over op het silla vaquera.
 
 

Silla Vaquera of herderszadel

Het herderszadel is een zeer comfortabel zadel wat het gewicht over een groot gedeelte van de paardenrug verdeelt. De stijgbeugels zijn driehoeken waar de voet van de ruiter volledig in wordt ondersteund. Het is te begrijpen dat als een ruiter acht uur of meer te paard zit een ondersteuning van de voet aangenaam is.

Het zadel ligt wat hoger dan de Engelse zadels die we in Nederland kennen. De hoogte van het zadel zorgt ervoor dat de benen van de ruiter tegen de ribben van het paard aankomen. De drukpunten voor het paard zijn meer naar achteren en ook wat lager op de lendenen dan bij het Silla Espanola.

Het zadel is oorspronkelijk gemaakt om vele uren op een paardenrug te kunnen zitten. Zowel voor paard als ruiter. Bijzonder kenmerk zijn de beugels welke op de traditionele wijze worden gemaakt. De voet heeft volledige steun in die driehoekige stijgbeugels waardoor het langdurig in het zadel zitten minder vermoeiend is voor de ruiter.

Kussens
De kussens van het silla vaquera worden van katoen gemaakt en worden gevuld met zuivere wol, katoen en paardenhaar.
Het is een fabel dat de kussens met stro gevuld zijn!

Bij de goede zadels wordt alleen maar gebruik gemaakt van natuurlijke produkten en materialen. Tegenwoordig worden veel zadel vervaardigd met plastic en andere kunststoffen. Het is een goedkopere produktiewijze, maar zeker niet voordelig voor het paard omdat de flexibiliteit en de ademende werking er mee verloren gaat.

Het zadel op het bovenstaande plaatje is een zadel van ruim 20 jaar oud, dergelijke zadels zijn gemaakt van het beste materiaal en gaan lang mee. 
Dergelijke zadels zullen niet snel te koop aangeboden worden.

De reden hiervan is dat deze zadels een goede en toch betrekkelijk eenvoudige constructie hebben. Een Doma Vaquera zadel koopt men voor het leven, of soms zelfs wel voor twee levens als de tradities en gebruiken weer worden overgedragen van vader op zoon.

Maakwijze silla Vaquera

Deze illustraties van een vakkundig zadelmaker geven een helder beeld van de maakwijze van de traditionele flexibele boom die van hout (voor en achterzijde) stro en katoen wordt gemaakt.
Dit geeft de zadels hun flexibilitiet.

Binnenzijde traditioneel zadel

Eerst worden de mal van de voor en achterzijde overtroken met stro. De mallen zijn meestal van hout of van metaal. Aan de voorzijde is dat een driehoek en aan de achterzijde een halve maan. 

Daarna wordt een katoenen lap gevuld met een speciale soort stro die tussen de voor- en achterzijde wordt vastgemaakt aan de twee mallen.

Nu is het geraamte van het zadel klaar.

Basisconstructie ofwel geraamte van een traditioneel Doma Vaquera zadel

Het geraamte van het zadel wordt overtrokken met leer.

De zitting bestaat uit een losse lamsvacht die op het zadel wordt bevestigd met leertjes. Kunststof zittingen zijn geen aanrader.

Hierna wordt zowel de achterzijde als de voorzijde nogmaals met leer overtrokken en deze wordt vaak voorzien van versieringen.

De kussens zijn het belangrijkste voor het paard en worden van katoen gemaakt en opgevuld met meestal zuivere wol en soms een mix van wol, katoen en paardenhaar.

De kussens worden bevestigd aan het bovenwerk. Deze worden opgevuld met zuivere wol. Zadels als deze worden nog wel gemaakt maar zijn vrij kostbaar vanwege het vele werk.

Let op bij de aanschaf van een doma vaquera zadel dat de kussens eerder hol dan bol horen te staan omdat het zadel goed moet aansluiten aan de rug. 
Een doma vaquera zadel dient zo recht mogelijk op de paardenrug te liggen en mag niet voorover of acherover hellen.

Kwaliteit
In deze tijd wordt een groot deel vervangen door kunststof, wat de prijs laag houdt maar de kwaliteit niet altijd ten goede komt.

Met deze traditionele constructie en maakwijze krijgt het zadel de stevigheid, maar ook de benodigde flexibiliteit zodat het zadel de snelle bewegingen kan opvangen en het paard hierbij niet hindert.

Het uiteindelijke zadel komt er dan zo uit te zien.

 Silla vaquera van Sayra armenta
 

1: Achterzijde zitting
2  Lamsvacht
3. Leren bovenwerk
4. Linnen onderzijde gevuld met zuivere wol
5. Staartriem
6. Leren slierten ter bevestiging van de lamsvacht
7. Manta Estribera, het dekentje vooraan het zadel